• 1
  • 2
  • 3
  • 5
  • 6
  • 7
  • 9

Moyale


Nareszcie Etiopia! Jedyny kraj Afryki, kt髍y tak na serio nie zazna kolonializmu, nigdy nie zosta przez nikogo tak naprawd podbity. Kraj, w kt髍ym udokumentowana historia ma ponad 4 000 lat, a nawet w pewnym konkretnym przypadku 3 miliony 200 tysi阠y lat. Czym縠 przy tym jest nasze polskie 1 000? Etiopia, miejsce, w kt髍ym narodzi砤 si ludzko舵. Prawdziwa Mamma Africa.


A tak bardziej przyziemnie ? kraj ruchu prawostronnego. Ciekawe, jak to b阣zie dzia砤 po dw骳h miesi眂ach jazdy po lewej?


Plan jest taki: pojedziemy do Addis Abeby z wizyt do Lucy, symbolicznej Matki ca砮go rodzaju ludzkiego. Dostarczaj眂 po drodze pi砶i i graj眂 mecze, dotrzemy do magicznej Lalibeli, mistycznego Aksum i monumentalnych g髍 Siemen.


Etiopia, dumny kraj 秝ietnych ludzi, kt髍zy nie m體i do nas ?Mister? czy ?Sir?, tylko ?You?. Nie wida po nich 縜dnych kompleks體. Poruszamy si w etiopskiej atmosferze  du縪 swobodniej. Z tym ?You?, jak si oka縠 par dni p蠹niej, to zmy砤, bo ?JU? to po amharsku po prostu ?cze舵?, ?witaj?. Ale tak w sumie  na jedno wychodzi.


Etiopczycy z za硂縠nia s otwarci. To czu od razu ? w kontakcie wzrokowym, zachowaniu, rozmowie. Etiopia to kraj ludzi, kt髍zy uwa縜j si za mieszka馽體 najlepszego miejsca na ziemi. Niewykluczone, 縠 maj racj.

Tu, w Etiopii, bia硑 to zwyk硑, normalny cz硂wiek. Oczywi禼ie ci眊nie si za nim mit ?bogatego bia砮go?, wi阠 mn髎two ludzi na nasz widok m體i ?gimme money?, bo to biedny kraj. Na szcz甓cie biedny wy潮cznie ekonomicznie, bo w Etiopczykach jest wewn阾rzna si砤 i pi阫no. Wszyscy na ulicy patrz nam prosto w oczy, odpowiadaj na pozdrowienia, cho nie s ze swojej strony gorliwi w inicjowaniu tej czynno禼i. Dziewczyny, kt髍e wcze秐iej odwraca硑 sp硂szony wzrok, gdy m體ili秏y do nich ?cze舵? (w suahili ?jambo?, teraz ?JU!?) ? tutaj s 秏ia砮, witaj si z wrodzon pewno禼i siebie. ietnie czujemy si z t dobr samoocen mieszka馽體 Etiopii.


Etiopia, kraj kt髍y nie musia po縴cza od nikogo alfabetu, cyfr ani religii. M體i, pisz i licz tutaj po amharsku, po swojemu. To od nich zapo縴czano, bo Etiopia w wielu sprawach by砤 po prostu pierwsza.


Po swojemu licz up硑w czasu. Nie to, 縠 dzia砤 tu african time, cho oczywi禼ie dzia砤 nadal do舵 dobrze, na wiele rzeczy trzeba chwilk poczeka ;-)  Etiopczycy maj inny kalendarz, w砤sny. Dzi u nas jest 20 lutego 2012, u nich 12 czerwca 2004.

W nocy, jeszcze w czasie rzeczywistym, czyli po stronie kenijskiej, spotykamy fajn ekip z UK. Richard Bennet, z projektu rugbyinafrica.org, opowiada nam o swojej akcji, w砤禼iwie bardzo podobnej do GloBall. Tyle, 縠 oni zajmuj si edukacj i promocj rugby w imieniu ligi tego sportu. Pracuj w szko砤ch, gdzie ucz dzieci zasad tego sportu. Jak wi阫szo舵 misji i ekspedycji jad w drug stron ? z Europy do Po硊dniowej Afryki. Maj fajnie, bo ich projekt w ca硂禼i jest sfinansowany z zewn眛rz. My nasz musimy w 80% finansowa z w砤snych kieszeni, ale mo縠 nast阷nym razem b阣zie z tym lepiej ;-)

Poranne przekraczanie granicy jest 砤twe i przyjazne jak ka縟e dot眃 w Afryce.


Po jej przekroczeniu nadchodzi czas na naprawy. Trzeba pospawa ?Trupka? i ?Disco?, w kt髍ym za砤ma si ca硑 dach i wypad砤 przednia szyba.


To dobry moment dla wszystkich na pierwsz integracj z Etiopi, na nadrobienie zaleg硂禼i w pracach wszelkich, na pierwsze zachwyty nowym krajem. Robimy to z energi, wi阠 ju po kilku godzinach ca砮 miasteczko dobrze o nas wie, a my wiemy coraz wi阠ej o nim.


W nocy rozmawiamy z mn髎twem ludzi. Wybija si elokwentny i bardzo zainteresowany wszystkim, m眃ry facet, z kt髍ym dyskutujemy przez kilka godzin obok roz縜rzonego piecyka. Mamush Eyasu ma 27 lat, jest z plemienia Amara i jest chrze禼ijaninem. Jego rodzina go禼i nas na swoim podw髍ku.


ietnie nam si rozmawia ? my秎imy o 秝iecie i 縴ciu podobnie. O tolerancji te. To, co u nas jest tematem wielu dyskusji, cz阺to teori w b髄ach wdra縜n w praktyce, tutaj jest absolutn norm. Afryki nie trzeba uczy tolerancji, bo to ona jest jej ostoj. To od Afryki mo縠 jej si uczy ca硑 秝iat. Mamush uwa縜, 縠 tak naprawd istnieje tylko jeden B骻, a ludzie ponazywali go r罂nymi imionami i wymy秎ili dla niego r罂ne ko禼io硑. W kwestii religii Etiopia ma oczywi禼ie r體nie swoje w砤sne rozwi眤anie ? nazywa si ono Ko禼i蟪 Etiopski. Wyst阷uje tylko tutaj i skupia wi阫szo舵 mieszka馽體 kraju. Jest to jeden z najstarszych na 秝iecie, bardzo tradycyjny ko禼i蟪 chrze禼ija駍ki. W Etiopii wszyscy chrze禼ijanie nosz dumnie  krzy縴ki w stylu Aksum, a obok plakat體 pi砶arzy wieszana jest Bogurodzica.


Takie  podej禼ie do  wiary ? ten sam B骻, r罂ne interpretacje - ma sw骿 sens. Nie m體i ?nie id do tego czy innego ko禼io砤?. Ono m體i ? s硂wami Mamusha - ?mo縠sz wej舵 do ka縟ego, bo ka縟y jest tw骿. I w ka縟ym mo縠sz si pomodli do Tego, w kogo wierzysz?. By mo縠 Mamush ma racj.


Jego starsza siostra, kt髍a siedzi obok i rozmawia  z nami, jest muzu砿ank. Przesz砤 na islam z ko禼io砤 etiopskiego z mi硂禼i do swojego m昕a. Wzruszaj眂 ramionami m體i: ?this is the same God, no problem?. M硂dsza siostra jest chrze禼ijank. Mieszkaj  w jednym pokoju, w  harmonii i szcz甓ciu.


i阾a chrze禼ija駍kie i islamskie obchodz wszyscy razem, w pe硁i je prze縴waj眂. Potrafi wsp髄nie i w jednym miejscu modli si, cho ka縟y robi to nieco inaczej ? to przecie wszystko jest ten sam B骻.


Tak samo jest w ca硑m Moyale i chyba w ca砮j Etiopii? Na naszej trasie ludzie nie maj 縜dnych problem體 z akceptacj r罂nic, odmienno禼i, religii. Kurcze, oni wszyscy tutaj s niezwykle na to wra縧iwi, otwarci i tolerancyjni.

W kontek禼ie etiopskich pomys丑w na 縴cie nie zapominajmy te o rastafarianach i wszystkich mniej lub bardziej ortodoksyjnych wielbicielach Boba Marley?a, reaggae, rasta etc. Mo縠 to przysz硂 z Jamajki, ale jest jednym wielkim wspomnieniem i marzeniem o Etiopii. I to marzenie si tutaj najzwyczajniej spe硁ia.


Ka縟y powinien przyjecha do Etiopii. Tutaj mo縩a si tolerancji i wra縧iwo禼i na inne kultury nauczy najszybciej i z najwi阫sz przyjemno禼i. Tutaj tolerancja wynika z odwiecznej  r罂norodno禼i ? s bracia w wierze - muzu砿anie i chrze禼ijanie i na przyk砤d konkurenci w pracy transportowej - ci昕ar體ki i wielb潮dy. Wszystko 縴je ze sob w zgodzie i cho nie obywa si bez zgrzyt體, Etiopia od tysi阠y lat zmierza skutecznie w jedynym, w砤禼iwym kierunku. Etiopskim.


Mamush Eyasu wspaniale opowiada o Etiopii, o ukochanym kraju, z kt髍ego mo縩a by dumnym z tak wielu powod體, 縠 a trudno je zliczy. Mieszka tu a 85 r罂nych plemion, dwa razy wi阠ej ni w Kenii. Wiele z nich prowadzi pierwotny tryb 縴cia. Mursi nosz drewniane talerzyki w ustach, a Bode chodz nago. S jeszcze Amara, do kt髍ych nale縴 Mamush.  Amara to wyj眛kowe plemi,  najstarsze, kt髍e  stworzy硂 j陑yk amharski, alfabet, tradycje i fundamenty ca砮j etiopskiej kultury. Najwi阫sze plemi to Oromo, a s jeszcze s砤wni Hamerowie, Konso i dziesi眛ki innych. Wiele plemion do dzi kultywuje starodawne afryka駍kie religie animistyczne. Etiopia to r體nie meczety i muzu砿anie, kt髍ych jest tutaj ponad 30%. Na lewo szariat w Sudanie, na prawo anarchia w Somalii, a w Etiopii ? 秝i阾y spok骿. Oby na zawsze.

2533

Dodatkowe informacje