• 1
  • 2
  • 3
  • 5
  • 6
  • 7
  • 9

Utopia a la Etiopia


Z Chorsomaloria jedziemy do wielkiego miasta Awasha. Potrzebny jest na chwil Internet, by wysa relacje i zaatwi mnstwo spraw na odlego. Po drodze mijamy fantastyczny kraj. Peen piknych widokw, najwyszych na wiecie termitier, ale przede wszystkim, peen ludzi i ich spraw.

Kwitnie w nim przydrony handel, wyranie dzielcy mijane regiony i miejsca na specjalizacje. S rejony owocowe, drzewno-stolarskie, kawowe, wiklinowe, meblowe. Wszystkie s ?osiokowe? (bo wszystko nosz tu osioki) i? przepikne. Dziki bardzo wysokiemu pooeniu nad poziomem morza (zaley gdzie, ale zwykle jestemy 2.000 metrw n.p.m.) w Etiopii mimo bliskoci rwnika jest dobry klimat ? nie za gorco, nie za zimno. A dookoa taka natura, taka flora, e pozazdroci.

To element Etiopii. Krainy Kontrastw. Piknie i brzydko, bogato i biednie, porzdnie i nieporzdnie. W Etiopii jest inaczej i to przesdza o jej magii. To nie inny kraj, to raczej inna planeta. Chwilami niby podobna do caej Afryki, Europy czy reszty wiata? Ale to zawsze jest ta oryginalna Etiopia. Z wasnym, niepodrabialnym charakterem, niepowtarzalna. Bo krajw chrzecijaskich jest wiele, islamskich te, grzystych,  penych zabytkw, multikulturowych, ze wspaniaymi ludmi? Ale tylko w Etiopii jest a tak duo na raz i a tak inaczej.

Na kadym kilometrze kwadratowym mieszka tu 71 osb. A spora cz Etiopii to pustynie i niedostpne gry? Czu tu te 80 milionw ludzi, s wszdzie i to jest? fajne.

Domki, poty, tumy towarzysz nam prawie cay czas. Wszystko jest jakie? nieuchwytnie stylowe, niebanalne. Nawet ogrodzenia s tu inne ni wszdzie wczeniej.  Wiele z nich to ywe mury z kolcw i zieleni, skonstruowane z monstrualnych kaktusw, posadzonych nie wiadomo jak dawno temu tak gsto, e nie da si ich pokona.

Domki pikne, cho ubogie. Pojawiaj si na nich ozdoby. Kurcze, tutaj od ponad 3 000 lat jest cywilizacja, a pierwszy wadca Etiopii, Menelik (oczywicie zwany Pierwszym), by synem krla Salomona i krlowej Saaby. Nieza rodzinka.

Dziki temu, bardzo stara zabudowa wiejska ma ju w sobie mnstwo prawdziwej historii, a obok niej wyrastaj obeliski, stalle, witynie i grobowce czsto o najduszym rodowodzie w caej spucinie rodzaju ludzkiego?

Dlatego Etiopia jest wanie taka, jaka jest. To zupenie inna Afryka. Pod kadym wzgldem.

Ludzie wygldaj tu inaczej, maj inne rysy twarzy, s raczej drobni i szczupli. I pikni.  Zastanawiamy si, czy oczywicie poza Polsk,  widzielimy gdzie sodsze dzieciaki i pikniejsze kobiety, ni tutaj. Nie nam ocenia facetw, ale na pewno Etiopia jest cholernie przystojna.

To jest tak, ci z nas, ktrzy maj dzieci, strasznie za nimi tskni. Dlatego, gdy spotykamy si z cudownymi, radosnymi, niezwykle spontanicznymi maluchami z Etiopii ? pkaj serca.. Oto krtki fragment duuugiej galerii naszych maych przyjaci z Etiopii.

To Haimano Sisei, dziewczynka z Debark w grach Siemen. Kilka drobnych, ale praktycznych prezentw, jakie jeszcze mielimy do dyspozycji, kilka rozmw ograniczonych do posiadanego z obu stron, skromnego zasobu sw, troch wsplnie spdzonego czasu ? i niezapomniany caus na poegnanie, wysany w powietrze z daleka, gdy odjedalimy? Bezcenne.

Oto Workesht Alemu, dziewczynka-bizneswoman  z maej wioski Woleka przed miastem Gonder. Profesjonalistka w dziedzinie sprzeday pamitek, nie mielimy z ni adnych szans? Ale gdy ju kupilimy od niej koraliki, a dziki awarii samochodu byo sporo czasu na rozmowy, pokazywanie zdj etc., Workesht w prezencie podarowaa od siebie prezenty dla naszych dzieci w Polsce?
S warte duo wicej od czegokolwiek ze sklepu.



Na piknej przeczy w grach, w drodze do Mekele, spotkalimy tajemnicz ?Dziewczynk z dugopisem?. Nie poznalimy jej imienia, bo nikt nie mwi w adnym zrozumiaym jzyku. Ale dziewczynka znaa po angielsku jeden zwrot ? gimme a pen. Nie mielimy ju adnego, wic Tomek Staco skrci z kilku poamanych jeden dobry pen i tak powstaa ?Dziewczynka z dugopisem?,  ktra nas zauroczya. A ona naprawd bya szczliwa, gdy dostaa ten zwyky dugopis. Nastpnym razem, gdy gdzie pojedziemy, wemiemy ich ton?

A oto Hebtamu Kyssa ? drobny i przedsibiorczy chopiec z targu w Debark, ktry fantastycznie pomaga innym maluchom i piknie si z nimi dzieli tym, co mia. W zamian kupowalimy od niego chusteczki do nosa i gumy do ucia, z wasnej inicjatywy zawyajc ceny. Inni chopcy z zazdroci nabrali ochoty na edukacj spoeczn. Powstaa okazja do wyjanienia im, e dobro procentuje i e nie warto ebra, a warto pracowa. Ciekawe, czy nauka posza po naszym wyjedzie w las?

A na koniec, cho tych wspaniaych dzieciakw spotkalimy o wiele wicej, maa Kaekedan Tesfaye. Ma 5 lat i nie ma rodzicw. Umiech i spojrzenie, jakie dostalimy w nagrod za zapewnienie ochrony przed ?maym szatanem?, to byo naprawd CO.  ?May szatan? by nadpobudliwym obuzem i rwienikiem Kaekedan. Dokucza jej pono od zawsze i przez cay czas. Wzilimy go na stron, pokazalimy straszliwe czaszki wieczce nasze dziwne samochody, zagrozilimy, e jak bdzie dalej niegrzeczny dla Kaekedan, to wrcimy po niego i zabierzemy go za kar ze sob? ?May szatan? przerazi si, raczej niezbyt mocno i tylko na chwil, bo odbiegszy na bezpieczn odlego rzuci w nas jakim brzydkim sowem po amharsku i zwia. Sowo musiao by interesujce, bo tum otaczajcy auta wybuchn gonym miechem. Ale par godzin pniej byo ju wida, e ostrzeenie zadziaao. ? ?Szatan? trzyma si od Kaekedan z daleka. Dziewczynka bya niezwykle wdziczna. Wyjanilimy wic, jak straszy ?szatana? nasz wersj ?czarnej wogi?. Moe na par miesicy wystarczy ;-)


***

Etiopia jest urzekajcym krajem, w kadym calu klas sam w sobie.

Etiopia ma wszystko inne. Wasne gesty, znaki, tradycje silniejsze ni gdzie indziej? Wszystko jest tutejsze, nie pochodzi z midzykulturowego importu. Nawet gwna religia, bo to w Etiopii jest najstarsze chyba chrzecijastwo ?pastwowe? na wiecie. Pisz ?pastwowe?, bo od 1974 chrzecijastwo etiopskie ju nie jest formalnie religi pastwow.



Dzi w Etiopii ponad 45 % ludzi to wierni chrzecijaskiego kocioa etiopskiego, islam sunnicki skupia okoo 31 % mieszkacw, 8 % ludzi wyznaje Kale Heywet, a s te oczywicie obecne wszystkie inne religie, wcznie z pierwotnym afrykaskim animizmem.

Etiopia ma swoj wiar, kultur, kuchni i atmosfer. To wszystko razem skada si na jej cakowit i wszechstronn odmienno.


Etiopia to jedyny kraj Afryki, ktry zawsze by niepodlegy, nigdy nie zosta skolonizowany czy podbity, bo ?woski epizod? raczej si nie liczy. Niesamowita jest historia bitwy pod Edu (Adwa), gdzie w 1896 woski korpus inwazyjny pod dowdztwem gen. Oreste Baratieri dozna sromotnej poraki w starciu z armi etiopsk cesarza Menelika II. wietnie wyposaone oddziay woskie, wyposaone w nowoczesne armaty i karabiny, dostay tu tgie lanie od dobrze dowodzonej, znajcej teren, bitnej i zmotywowanej armii abisyskiej (wczeniej na Etiopi mwiono Abisynia).

Wosi co prawda wrcili tu po 40 latach, by na chwil speni megalomaskie sny Mussoliniego o kolonializmie. Przy pomocy czogw i samolotw faszystom udao si na kilka lat zaj ostatni wolny kraj Afryki, a raczej jego doliny, bo gr nie zaj nigdy nikt. Wochom nie udao si przej kontroli nad caym krajem, nard dalej walczy w grach, zachowa rzd z cesarzem na emigracji i ju w 1941 sytuacja wrcia do normy. Etiopia do dzi moe wysoko nosi  gow, zwieczon wspomnieniem cesarskiej korony i niezomnego ducha.

Ten woski wtek jest zreszt dwuznaczny, bo Wosi we wspomnieniach ludzi w Etiopii nie s wycznie li ? li byli faszyci. A Wosi jako tacy, dali Etiopii wiele dobrego. wietne, grskie drogi, najlepsze na wiecie ekspresy do kawy i?  etiopski Grunwald pod Edu. Dlatego sporo Wochw do dzi tu podruje, a ludzie wcale nie s do nich le nastawieni. Zreszt, czy Etiopia jest le nastawiona do kogokolwiek?

Edua to jeden z kluczy do zrozumienia Etiopii, ktra jest takim afrykaskim Afganistanem.  Grzystego kraju nie da si tak po prostu zaj  i go mie wbrew woli jego mieszkacw. Grska Etiopia to do dzi mnstwo broni.  Znale tu mona zwyke flinty i krla afrykaskich pukawek,  powszechnego tutaj kaasznikowa.

Pojedziemy pod Edu i nie tylko, sprbujemy poczu i zrozumie jak najwicej z tej Etiopii. Za pomoc piek, wsplnej zabawy, rozmw, rozumu, serca i czego tylko si da. Zrozumie co z tej afrykaskiej Ziemi Obiecanej.


Dodatkowe informacje